Biografia patrona

Jan Karski (Jan Kozielewski) ur. 24 IV 1914 w Łodzi, zm. 13 VII 2000 w Waszyngtonie.
W międzywojennej Polsce ukończył wydział prawa i studium dyplomacji oraz szkołę podchorążych. Po wybuchu wojny trafił do niewoli, jednak udało mu się zbiec i podjąć działalność konspiracyjną. Ze względu na doskonałą pamięć i znajomość języków obcych powierzono mu obowiązki politycznego emisariusza władz Polskiego Państwa Podziemnego.
W czasie jednej z misji do Francji został aresztowany przez Gestapo. Po brutalnych przesłuchaniach próbował popełnić samobójstwo obawiając się, że podczas kolejnych tortur może zdradzić Niemcom istotne informacje o polskim Podziemiu. Odratowany, trafił do więziennego szpitala, z którego został odbity dzięki pomocy polskiego Związku Walki Zbrojnej. Przed wyjazdem w kolejną misję Jan Karski zainteresował się losem poddanych eksterminacji Żydów. Zbierając informacje na ten temat, dwukrotnie przedostał się do warszawskiego getta, a także do obozu przejściowego w Izbicy.
W 1942 pod pseudonimem Jan Karski, którego odtąd będzie stale używał, wyruszył do Wielkiej Brytanii, skąd został wysłany do Stanów Zjednoczonych. Miał przedstawić aliantom o sytuacji Polskiego Państwa Podziemnego. Jednym z jego głównych zadań było także poinformowanie społeczności międzynarodowej o tragicznej sytuacji ludności żydowskiej pod okupacją niemiecką. Wstrząsającą relację naocznego świadka przekazał amerykańskim i brytyjskim politykom, dziennikarzom i artystom. Spotkał się miedzy innymi z ministrem spraw zagranicznych rządu brytyjskiego –Anthonym Edenem oraz z prezydentem USA – Franklinem D. Rooseveltem. Jednak dramatyczne apele emisariusza o ratunek dla narodu żydowskiego nie przyniosły rezultatów – większość rozmówców nie dowierzała jego doniesieniom lub je ignorowała.
Po wojnie Jan Karski zdecydował się pozostać na emigracji w Stanach Zjednoczonych. Podjął studia z zakresu nauk politycznych i obronił doktorat na Uniwersytecie Georgetown w Waszyngtonie, gdzie przez dalsze czterdzieści lat wykładał stosunki międzynarodowe i teorię komunizmu. Wśród jego studentów znalazł się między innymi przyszły prezydent Bill Clinton. Jan Karski był również autorem kilku książek. Publikacja o działalności polskiego państwa podziemnego („Story of a Secret State”), opublikowana w 1944 w USA stała się wkrótce bestsellerem i została przetłumaczona na wiele języków.
W ostatnich dwudziestu latach życia Jan Karski powrócił do swojej „nieukończonej misji”, wielokrotnie opowiadając na spotkaniach w Ameryce, Izraelu i w Polsce o masowej eksterminacji ludności żydowskiej w czasie wojny i swoich próbach zainteresowania świata tym dramatem. Jan Karski otrzymał wiele prestiżowych wyróżnień – uhonorowano go między innymi tytułem “Sprawiedliwego wśród Narodów Świata", osiem uczelni polskich i zagranicznych przyznało mu doktoraty honoris causa, był kawalerem Orderu Orła Białego (najwyższego polskiego odznaczenia państwowego) i honorowym obywatelem Izraela. Sam natomiast ufundował nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej przyznawaną co roku wspólnie przez YIVO w Nowym Jorku i Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie autorom publikacji przedstawiających rolę i wkład Żydów polskich w polską kulturę.
W 2000 r. Jan Karski powołał kapitułę i ustanowił Nagrodę Orła Jana Karskiego dla Polaków, którzy godnie nad Polską potrafią się zafrasować i dla tych, którzy nie będąc Polakami nie pozostają wobec Polski obojętni. Nagroda ma charakter honorowy

Dlaczego Jan Karski?

Ktoś mądry kiedyś powiedział, że z pamięci naszych bliskich utkana jest nasza tożsamość. Kim, jak nie bardzo bliską osobą dla uczniów jest lub powinien być patron ich szkoły? Jan Karski to osoba wyjątkowa, która swą postawą, odwagą może być takim bliskim wzorcem.

Inicjatywę wszczęcia procedury nadania imienia Jana Karskiego Zespołowi Szkół Nr 42 w Warszawie zapoczątkowali uczniowie i Rada Rodziców Zespołu Szkół Nr 42. Spotkała się ona z aprobatą Dyrekcji i Grona Pedagogicznego.

Historia Jana Karskiego to świadectwo, że wielkość człowieka mierzy się jego postawą moralną. I choć dzisiejsza problematyka światowa jest odmienna od tej, którą znał Jan Karski, z jego historii można się jeszcze wiele nauczyć, szczególnie dotyczących możliwości zachowania pokoju na świecie. Profesor Karski był wolny do wszelkiej formy szowinizmu. Był wolny od germanofobii, chociaż był żołnierzem Armii Krajowej, która walczyła z niemiecką, hitlerowską III Rzeszą. Był wolny od rusofobii, chociaż - świadom dominacji Związku Sowieckiego nad Polską po 1945 roku - wybrał emigrację. Był wolny od ukrainofobii. Był w ogóle wolny od jakiejkolwiek ksenofobii. Cechowała go zdolność do rozumienia innego, odwaga mówienia prawdy i nazywania rzeczy po imieniu.

Wybór takiego Patrona - człowieka bezkompromisowego wobec zła, wrażliwego na krzywdę, mądrego, tolerancyjnego - zobowiązuje, uczyni całą społeczność Zespołu Szkół Nr 42 w Warszawie szlachetniejszymi, będzie uczyć odwagi, empatii i budzić chęć niesienia pomocy tym, którzy jej najbardziej potrzebują, także w czasach obecnych.

Dyrektor Szkoły
Katarzyna Konczewska

Galeria


Ciekawe strony

top